IP Adresi Nasıl Öğrenilir? Dahili ve Harici IP Farkı

IP Adresi Nedir ve Neden Öğrenmeniz Gerekir?

IP adresi, bir cihazın ağdaki benzersiz kimlik numarasıdır. Ağ sorunlarını çözerken, uzaktan erişim ayarlarında veya güvenlik yapılandırmalarında bu bilgiye ihtiyaç duyarsınız. İki farklı IP adresiniz var: yerel ağınızdaki dahili IP ve internetteki harici IP.

Dahili IP adresiniz modem veya router tarafından atanır ve sadece yerel ağınızda geçerlidir. Harici IP ise internet servis sağlayıcınızın size verdiği, tüm dünyadan görülebilen adrestir. Bu farkı bilmeden ağ ayarları yapmaya çalışırsanız sorunlar yaşarsınız.

Dahili IP Adresi Nedir?

Dahili IP (Private IP veya Local IP), yerel ağınızdaki cihazların birbirleriyle iletişim kurmasını sağlar. Router'ınız DHCP protokolü ile bu adresleri otomatik dağıtır. Genellikle 192.168.x.x, 10.x.x.x veya 172.16.x.x formatındadır.

Evinizdeki her cihaz farklı bir dahili IP alır. Bilgisayarınız 192.168.1.100, telefonunuz 192.168.1.101, televizyonunuz 192.168.1.102 gibi. Bu adresler sadece router'ınızın arkasındaki cihazlar arasında geçerlidir, internetten erişilemez.

Dahili IP Adres Aralıkları

IANA (Internet Assigned Numbers Authority) üç IP bloğunu özel ağlar için ayırmıştır. Bu aralıklar küresel internette route edilmez, tamamen yerel kullanım içindir.

• 10.0.0.0 - 10.255.255.255 (10/8 prefix): Büyük kurum ağları için, 16 milyon adres içerir
• 172.16.0.0 - 172.31.255.255 (172.16/12 prefix): Orta boy ağlar için, 1 milyon adres içerir
• 192.168.0.0 - 192.168.255.255 (192.168/16 prefix): Ev ve küçük ofis ağları için, 65 bin adres içerir

Ev kullanıcıları genelde 192.168.1.x veya 192.168.0.x aralığını görür. Router üreticileri varsayılan olarak bu bloğu kullanır çünkü hatırlaması ve yönetmesi kolaydır.

Harici IP Adresi Nedir?

Harici IP (Public IP veya External IP), internet servis sağlayıcınızın size atadığı global adrestir. Bir web sitesine bağlandığınızda, karşı sunucu bu IP adresinizi görür. İnternetteki tüm cihazlar için benzersizdir.

ISP'niz size statik veya dinamik IP verebilir. Dinamik IP her modem yeniden başlatıldığında değişir, statik IP ise sabit kalır. Çoğu ev kullanıcısı dinamik IP alır, statik IP genelde ücretli bir hizmettir.

NAT Teknolojisi

NAT (Network Address Translation), router'ınızın yaptığı çeviri işlemidir. Yerel ağınızdaki onlarca cihaz tek bir harici IP üzerinden internete çıkar. Router hangi isteğin hangi dahili cihaza ait olduğunu port numaralarıyla takip eder.

Örnek: Bilgisayarınız (192.168.1.100:52341) Google'a istek gönderir. Router bunu harici IP'nizden (örneğin 78.191.23.45:52341) gönderir ve gelen cevabı tekrar dahili IP'nize yönlendirir. Bu sayede binlerce cihaz sınırlı IPv4 adres havuzunu paylaşabilir.

 

 

Windows'ta IP Adresi Nasıl Öğrenilir?

Komut Satırı ile Dahili IP

Komut İstemi'ni (CMD) açın. Windows tuşu + R basın, "cmd" yazıp Enter'a basın. Açılan pencerede şu komutu çalıştırın:

ipconfig

"Ethernet adapter" veya "Wireless LAN adapter" bölümünde "IPv4 Address" satırını bulun. Orada yazan 192.168.x.x formatındaki adres sizin dahili IP'nizdir. "Default Gateway" satırı ise router'ınızın IP adresidir.

Daha detaylı bilgi için şu komutu kullanın:

ipconfig /all

Bu komut MAC adresinizi, DNS sunucularınızı, DHCP sunucusunu ve DHCP lease sürelerini de gösterir. Ağ sorunlarını çözerken bu detaylar işe yarar.

Ayarlar Üzerinden Dahili IP

Windows 10/11'de şu yolu izleyin: Ayarlar > Ağ ve İnternet > Wi-Fi (veya Ethernet) > Bağlı ağınızın adına tıklayın. Aşağıya kaydırın, "Özellikler" bölümünde "IPv4 adresi" yazısını görürsünüz.

Alternatif yol: Görev çubuğundaki ağ simgesine sağ tıklayın > Ağ ve İnternet ayarlarını aç > Gelişmiş ağ ayarları > Donanım özelliklerini görüntüle. Tüm ağ adaptörlerinizin IP bilgileri burada listelenir.

PowerShell ile Gelişmiş Sorgulama

PowerShell'i yönetici olarak açın ve şu komutu çalıştırın:

Get-NetIPAddress -AddressFamily IPv4

Bu komut tüm IPv4 adreslerinizi, interface index numaralarını ve prefix uzunluklarını listeler. Scriptle otomatik işlemler yapacaksanız bu format daha kullanışlıdır.

Linux'ta IP Adresi Nasıl Öğrenilir?

ip Komutu (Modern Yöntem)

Terminal açın ve şu komutu çalıştırın:

ip addr show

Veya kısaca:

ip a

Çıktıda "eth0", "wlan0" gibi interface isimleri görürsünüz. Her interface altında "inet" etiketiyle başlayan satır IPv4 adresini gösterir. 192.168.x.x/24 formatında yazılır, /24 subnet mask'ı belirtir.

ifconfig Komutu (Eski Yöntem)

Bazı dağıtımlarda hala kullanılır ama deprecated durumda:

ifconfig

Eğer "command not found" hatası alırsanız, net-tools paketini kurmanız gerekir. Debian/Ubuntu için:

sudo apt install net-tools

hostname Komutu ile Hızlı IP

Sadece IP adresini görmek için:

hostname -I

Bu komut tüm IP adreslerinizi boşlukla ayrılmış şekilde listeler. Script içinde IP'yi değişkene atamak için idealdir.

 

 

macOS'ta IP Adresi Nasıl Öğrenilir?

Sistem Tercihleri Üzerinden

Apple menüsü > Sistem Tercihleri > Ağ yolunu izleyin. Sol tarafta aktif bağlantınızı (Wi-Fi veya Ethernet) seçin. Sağ panelde "Durum: Bağlı" yazısının altında IP adresinizi görürsünüz.

"Gelişmiş" butonuna tıklarsanız TCP/IP sekmesinde daha detaylı bilgilere ulaşırsınız. Burada IPv4 adresi, subnet mask, router adresi ve DHCP ayarları bulunur.

Terminal Komutları

macOS da Unix tabanlı olduğu için Linux komutları çalışır:

ifconfig

Veya daha temiz çıktı için:

ifconfig | grep "inet " | grep -v 127.0.0.1

Bu komut loopback adresini (127.0.0.1) filtreleyerek sadece gerçek IP'leri gösterir.

Harici IP Adresini Öğrenme Yöntemleri

Web Siteleri ile

Tarayıcınızda şu sitelerden birini açın:

• whatismyipaddress.com
• ifconfig.me
• icanhazip.com
• ipinfo.io

Site açıldığında harici IP'niz otomatik gösterilir. Bazı siteler ayrıca ISP'nizi, şehrinizi ve tahmini konumunuzu da gösterir. Bu bilgiler IP veritabanlarından gelir ve tamamen doğru olmayabilir.

Komut Satırı ile Harici IP

Windows CMD veya PowerShell'de:

nslookup myip.opendns.com resolver1.opendns.com

Linux ve macOS'ta:

curl ifconfig.me

Veya:

wget -qO- ifconfig.me

Veya dig komutuyla:

dig +short myip.opendns.com @resolver1.opendns.com

Bu yöntemler script içinde kullanmak için uygundur. Çıktı sadece IP adresinden oluşur, parse etmeniz gerekmez.

Router Arayüzünden

Tarayıcınıza router'ınızın IP adresini yazın (genelde 192.168.1.1 veya 192.168.0.1). Admin paneline giriş yapın. Durum sayfasında veya WAN ayarlarında "WAN IP" veya "External IP" olarak harici IP'niz gösterilir.

Bu yöntem gerçek zamanlı IP'nizi gösterir ve router'ınızın modemden aldığı bilgidir. Bazı router'lar ayrıca IP'nin ne zaman değiştiğini ve DHCP lease süresini de gösterir.

Mobil Cihazlarda IP Adresi Öğrenme

Android

Ayarlar > Wi-Fi > Bağlı ağın adına uzun basın > Ağı yönet > Gelişmiş seçenekler yolunu izleyin. IP adresi bölümünde dahili IP'nizi görürsünüz. Bazı Android sürümlerinde yol farklı olabilir: Ayarlar > Bağlantılar > Wi-Fi > Ayarlar ikonu > Ağ detayları.

Harici IP için mobil tarayıcıdan whatismyipaddress.com gibi bir siteyi ziyaret edin. Mobil veri kullanıyorsanız, operatörünüzün size atadığı IP'yi görürsünüz ki bu genelde CGNAT arkasında olur.

iOS

Ayarlar > Wi-Fi > Bağlı ağın sağındaki (i) simgesine dokunun. IP Adresi bölümünde dahili IP'niz yazılıdır. Ayrıca router, subnet mask ve DNS sunucuları da bu ekranda görünür.

Harici IP için Safari'de bir IP öğrenme sitesi açın. iOS cihazlar mobil veriyle bağlıyken de genelde operatörün NAT'ı arkasındadır.

Statik IP ve Dinamik IP Arasındaki Fark

Dinamik IP her bağlantıda veya belirli aralıklarla değişir. DHCP sunucusu IP havuzundan müsait bir adresi atar. Ev kullanıcıları için bu varsayılan ayardır ve ek ücret gerektirmez.

Statik IP sabit kalır, değişmez. Sunucu barındırıyorsanız, uzaktan erişim yapacaksanız veya belirli IP'den gelen trafiğe izin veren sistemler kullanıyorsanız statik IP gerekir. ISP'niz genelde aylık ücret karşılığında sağlar.

Dahili Statik IP Ayarlama

Router'ınızın admin paneline girin. DHCP ayarlarında "DHCP Reservation" veya "Static IP Assignment" bölümünü bulun. Cihazınızın MAC adresini seçin ve ona sabit bir IP atayın. Bu IP DHCP havuzunun dışında olmalı.

Alternatif olarak cihazın kendi ağ ayarlarından manuel IP yapılandırması yapabilirsiniz. Windows'ta: Ağ bağdaştırıcısı özellikleri > Internet Protocol Version 4 > Aşağıdaki IP adresini kullan. IP adresini, subnet mask'ı, gateway'i ve DNS sunucularını manuel girin.

IP Adresi ile Yapılabilecek Ağ İşlemleri

Ping ile Bağlantı Testi

Bir IP'ye ulaşıp ulaşamadığınızı test etmek için:

ping 192.168.1.1

Paketler gidip geliyorsa bağlantı var demektir. Timeout alırsanız cihaz kapalı, firewall engelliyor veya ağda değildir. Linux'ta ping sürekli çalışır, Windows'ta 4 paket gönderip durur. Sürekli ping için Windows'ta:

ping -t 192.168.1.1

Port Tarama

Belirli bir IP'de hangi portların açık olduğunu görmek için nmap kullanabilirsiniz:

nmap 192.168.1.100

Bu komut yaygın portları tarar ve hangi servislerin çalıştığını gösterir. Sadece kendi ağınızı tarayın, başka ağları izinsiz taramak yasalara aykırıdır.

Traceroute ile Yol Takibi

Bir IP'ye giden paketlerin hangi router'lardan geçtiğini görmek için:

Windows'ta:

tracert 8.8.8.8

Linux/macOS'ta:

traceroute 8.8.8.8

Her satır bir hop'u temsil eder. Gecikme süreleri ms cinsinden gösterilir. Bağlantı sorunlarını lokalize etmek için kullanılır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Harici IP adresinizi herkesle paylaşmayın. Bu bilgiyle size DDoS saldırısı düzenlenebilir veya ağınıza sızma girişimleri yapılabilir. Özellikle forumlar ve sosyal medyada IP adresinizi gizleyin.

VPN kullanırken hem dahili hem harici IP'niz değişir. VPN sunucusunun size atadığı sanal bir dahili IP alırsınız ve harici IP olarak VPN sunucusunun IP'si görünür. IP öğrenme komutlarını VPN bağlıyken çalıştırırsanız VPN IP'lerini görürsünüz.

CGNAT (Carrier-Grade NAT) arkasındaysanız gerçek bir harici IP'niz yoktur. Mobil operatörler ve bazı ISP'ler bu teknolojiyi kullanır. Binlerce kullanıcı aynı harici IP'yi paylaşır ve port forwarding yapamazsınız. Sunucu barındırmak için gerçek harici IP şarttır.

IPv6 kullanıyorsanız her cihazın ayrı bir global IPv6 adresi olabilir. IPv6'da NAT gerekmez, tüm cihazlar doğrudan internete açılabilir. Bu durumda firewall kuralları daha kritik hale gelir. IPv6 adresinizi öğrenmek için:

ip -6 addr show

Veya harici IPv6 için:

curl -6 ifconfig.me

IP Adresi ve Güvenlik

Harici IP'niz değişse bile tarayıcı fingerprinting ile takip edilebilirsiniz. IP gizleme sadece anonimlik sağlama yollarından biridir. Cookie'ler, canvas fingerprinting ve browser özellikleri de sizi tanımlar.

Firewall kurallarınızı IP bazlı ayarlarken dikkatli olun. Dinamik IP kullanıyorsanız IP değiştiğinde erişim kaybedebilirsiniz. Whitelist yerine VPN veya key-based authentication tercih edin.

Router'ınızın WAN portunu internete açmayın. UPnP (Universal Plug and Play) güvenlik riski oluşturur, kapatın. Port forwarding yaparken sadece gereken portları açın ve kaynak IP kısıtlaması koyun. Örnek: SSH için 22 portunu açıyorsanız, sadece ofis IP'nizden erişim verin.

Özet

IP adresi öğrenmek basit bir işlem olsa da dahili ve harici IP farkını bilmek kritiktir. Windows'ta ipconfig, Linux'ta ip addr show, harici IP için curl ifconfig.me komutlarını kullanın. Router'ınızın admin paneli hem dahili ağ yapınızı hem de ISP'den aldığınız harici IP'yi gösterir.

Statik IP ihtiyacınızı değerlendirin. Sunucu barındırmıyorsanız veya uzaktan sürekli erişim gerekmiyorsa dinamik IP yeterlidir. DHCP reservation ile dahili ağınızda cihazlara sabit IP atayabilirsiniz. NAT ve firewall ayarlarınızı gözden geçirin, gereksiz portları açık bırakmayın.

Mobil cihazlar genelde CGNAT arkasındadır, gerçek harici IP'leri yoktur. IPv6 yaygınlaştıkça her cihaz global adres alacak ve güvenlik politikalarını buna göre güncellemeniz gerekecek. IP bilgilerinizi koruyun, gereksiz yerlerde paylaşmayın ve ağ güvenliğinizi IP bazlı kurallara bağlı bırakmayın.

Sıkça Sorulan Sorular

IP adresim neden sürekli değişiyor?

ISP'niz dinamik IP tahsis ediyordur. Modem her yeniden başladığında veya DHCP lease süresi dolduğunda yeni IP alırsınız. Statik IP için ISP'nize başvurun, genelde aylık ücret karşılığında verilir. Ev kullanıcıları için dinamik IP normaldir ve çoğu senaryoda sorun çıkarmaz.

192.168.1.1'e bağlanamıyorum, ne yapmalıyım?

Router'ınızın IP'si farklı olabilir, 192.168.0.1 veya 10.0.0.1 deneyin. ipconfig komutunda "Default Gateway" satırına bakın, router IP'si oradadır. Hala bağlanamıyorsanız ethernet kabloyla bağlanıp deneyin, Wi-Fi ayırımı olabilir. Router'ı fabrika ayarlarına sıfırlayın, üzerindeki reset butonunu 10 saniye basılı tutun.

VPN kullanırken hangi IP'yi görürüm?

VPN bağlıyken ifconfig veya ipconfig komutları VPN sağlayıcısının size verdiği sanal IP'yi gösterir. Web sitelerinde görünen harici IP ise VPN sunucusunun IP'sidir. Gerçek ISP IP'nizi görmek için VPN bağlantısını kesmeniz gerekir. VPN split tunnel kullanıyorsanız bazı trafik VPN'den, bazısı doğrudan ISP'den gider.

Aynı ağdaki iki cihazın IP'si çakışabilir mi?

DHCP kullanılıyorsa normal şartlarda çakışma olmaz. Manuel IP atadıysanız ve aynı IP'yi iki cihaza verdiyseniz çakışma olur. Windows "IP address conflict" hatası gösterir ve ağ çalışmaz. DHCP'nin reserved adreslerini manuel atama havuzunun dışında tutun. Çakışma olduğunda ağ adaptörünü disable/enable yapın veya ipconfig /release ve ipconfig /renew komutlarını çalıştırın.

IPv4 ve IPv6 adresi aynı anda olabilir mi?

Evet, dual-stack konfigürasyonda her iki protokol de aktiftir. Modern işletim sistemleri ve ağ cihazları her iki IP versiyonunu destekler. ipconfig veya ip addr komutunda hem inet (IPv4) hem inet6 (IPv6) satırlarını görürsünüz. Hedef site IPv6 destekliyorsa öncelikle IPv6 kullanılır. IPv6'yı devre dışı bırakmak için network adapter özelliklerinden "Internet Protocol Version 6" işaretini kaldırın.