Google Sheets Formülleri: Örneklerle Kapsamlı Rehber

SUM ve ORTALAMA'yı öğrendikten sonra çoğu kullanıcı Google Sheets'te burada durur; oysa asıl güç birkaç fonksiyonu birbirine zincirlemekte saklıdır. Doğru formülü bilen biri saatler süren manuel işi saniyeler içinde bitirir, binlerce satırlık veriyi elle dokunmadan analiz eder. Bu rehberde temel matematik fonksiyonlarından QUERY'e, dizi formüllerinden pivot tabloya kadar gerçek örneklerle ilerliyoruz.

Her formül, gerçek bir tabloda karşılaşacağınız hâliyle yazıldı; kopyalayıp kendi verinize uyarlayabilirsiniz. Öğrenci ya da küçük işletme sahibi olmanız fark etmez, doğru fonksiyon kombinasyonu iş akışını gözle görülür biçimde hızlandırır.

Formül Mantığı ve Referans Türleri

Google Sheets'te her formül eşittir işaretiyle (=) başlar; bu işaret, hücreye yazdığınızın düz metin değil hesaplanacak bir ifade olduğunu uygulamaya bildirir. =A1+B1 ifadesi A1 ve B1 hücrelerini toplar, bu hücreler değiştikçe sonuç otomatik güncellenir. Sabit sayı yerine hücre referansı kullanmak formülün gerçek gücünü ortaya çıkarır.

Bir formülü kopyaladığınızda referanslar göreceli kayar; A1'e bakan bir formülü bir satır aşağı taşırsanız formül otomatik olarak A2'ye bakar. Bunu engellemek için dolar işareti kullanılır: $A$1 hem sütunu hem satırı sabitler, A$1 yalnızca satırı sabitler, $A1 yalnızca sütunu sabitler. Karmaşık tablolarda mutlak ve göreceli referansları karıştırmak en sık karşılaşılan hata kaynağıdır.

=A1+$B$1

Bu formülü aşağı doğru kopyaladığınızda A1 değişir ama $B$1 sabit kalır; sabit bir vergi oranını veya kur değerini tüm satırlara uygularken bu kalıp sık kullanılır. Google Sheets'in resmi fonksiyon listesine ve güncel sözdizimine Google'ın destek merkezinden ulaşabilirsiniz.

ROUND fonksiyonu sayıları belirli bir ondalık basamağa yuvarlar, PRODUCT bir aralıktaki değerleri çarpar, MOD ise bir bölme işleminin kalanını döndürür:

=ROUND(3.14159, 2)
=PRODUCT(A1:A5)
=MOD(17, 5)

Bu üç fonksiyon tek başına sade görünür, ama fiyat hesaplama veya stok kontrolü gibi zincirleme işlemlerde temel yapı taşı olur. Örneğin bir sipariş tablosunda birim fiyatla adedi çarpıp KDV oranına göre yuvarlamak, bu üç fonksiyonu art arda kullanmakla tek satırda çözülür.

Temel ve Mantıksal Fonksiyonlar

SUM, AVERAGE, MAX ve MIN gibi fonksiyonlar her tablonun omurgasını oluşturur:

=SUM(A1:A10)
=AVERAGE(B2:B20)
=COUNTA(C2:C100)

COUNT yalnızca sayı içeren hücreleri sayar, COUNTA ise boş olmayan tüm hücreleri (metin dahil) sayar; bu ayrımı karıştırmak, özellikle karışık veri tiplerinde yanlış sonuçlara yol açar. MAX ve MIN fonksiyonları da bu grupta sık kullanılır; bir aralıktaki en büyük ve en küçük değeri anında bulur, örneğin en yüksek satışı yapan ayı tespit etmek için idealdir. Koşullu kararlar için IF fonksiyonu devreye girer:

=IF(A1>50, "Geçti", "Kaldı")

Birden fazla koşulu iç içe IF yerine daha okunabilir biçimde yazmak için IFS kullanılır:

=IFS(A1>=90, "A", A1>=80, "B", A1>=70, "C")

AND ve OR fonksiyonları koşulları birleştirir, IFERROR ise formül hatalarını kullanıcı dostu bir mesaja çevirir. =IFERROR(A1/B1, "Bölme hatası") ifadesi, B1 sıfır olduğunda çökmek yerine açıklayıcı bir metin gösterir; profesyonel görünen tabloların ortak noktası budur.

=IF(AND(A1>0, B1>0), "Pozitif", "Hata")

Bu örnek hem A1'in hem B1'in pozitif olmasını şart koşar; tek bir koşul yerine iki koşulu aynı anda kontrol etmek istediğinizde AND ve OR kombinasyonu işe yarar.

VLOOKUP, INDEX/MATCH ve QUERY

Büyük veri kümelerinde en sık ihtiyaç duyulan işlem, bir değere karşılık gelen başka bir değeri bulmaktır. VLOOKUP bunun klasik çözümüdür:

=VLOOKUP("Ürün123", A2:D100, 3, FALSE)

Son parametre FALSE, tam eşleşme aranmasını sağlar; bunu unutup TRUE bırakmak yanlış satırın döndürülmesine yol açan yaygın bir hatadır. VLOOKUP'ın sınırı yalnızca soldan sağa arama yapabilmesidir; bu kısıtlamayı INDEX ve MATCH'i birlikte kullanarak aşarsınız:

=INDEX(C2:C100, MATCH("Ürün123", A2:A100, 0))

Google Sheets'e özgü QUERY fonksiyonu, SQL benzeri bir dille verilerinizi filtreler, sıralar ve gruplar:

=QUERY(A1:D100, "SELECT A, SUM(C) WHERE B = 'İstanbul' GROUP BY A")

QUERY, büyük veri kümelerinde neredeyse bir veritabanı sorgusu gibi çalışır; pivot tablo kurmadan hızlı özet almak istediğinizde ilk tercih olmalı. Modern bir alternatif olan XLOOKUP, VLOOKUP ve INDEX/MATCH'in avantajlarını tek ve basit bir sözdiziminde birleştirir, her iki yönde arama yapabilir.

=XLOOKUP("Ürün123", A2:A100, C2:C100)

XLOOKUP, bulunamayan değer için özel bir mesaj döndürme parametresi de içerir; bu sayede ayrıca IFERROR ile sarmalamaya gerek kalmaz.

Metin, Tarih ve Koşullu Toplama

Metin fonksiyonları dağınık verileri temizlemek için vazgeçilmezdir. TEXTJOIN birden fazla hücreyi birleştirir, TRIM gereksiz boşlukları temizler, SUBSTITUTE bir ifadeyi başka bir ifadeyle değiştirir:

=TEXTJOIN(" ", TRUE, A1, B1)
=TRIM(A1)
=SUBSTITUTE(A1, "TL", "₺")

LEFT, RIGHT ve MID fonksiyonları bir metnin belirli bölümlerini çıkarır; LEFT baştan, RIGHT sondan, MID ise ortadan karakter alır. LEN bir metnin karakter sayısını verir, UPPER ve LOWER ise metni büyük veya küçük harfe çevirir:

=LEFT(A1, 3)
=RIGHT(A1, 4)
=MID(A1, 2, 5)

Bu fonksiyonlar, farklı kaynaklardan içe aktarılan ve tutarsız biçimlendirilmiş verileri standartlaştırmak için özellikle değerlidir. Örneğin bir e-ticaret sisteminden dışa aktarılan ürün kodlarının başındaki gereksiz boşlukları TRIM ile, karışık büyük-küçük harf kullanımını UPPER veya LOWER ile tek seferde düzeltebilirsiniz.

Tarih fonksiyonları arasında DATEDIF öne çıkar; iki tarih arasındaki farkı gün, ay veya yıl cinsinden hesaplar, yaş ya da proje süresi hesaplamalarında işe yarar:

=DATEDIF(A1, TODAY(), "Y")

EDATE ve EOMONTH fonksiyonları belirli bir tarihten ileri veya geri ay hesaplamak için kullanılır; finansal planlama, abonelik takibi ve vade hesaplamalarında sık görülür:

=EDATE(A1, 3)
=EOMONTH(A1, 0)

Koşullu toplama ve sayma, pivot tabloya ihtiyaç duymadan hızlı özet çıkarmanın yoludur:

=SUMIF(A2:A100, "İstanbul", B2:B100)
=SUMIFS(B2:B100, A2:A100, "İstanbul", C2:C100, ">=01.01.2026")
=COUNTIFS(A2:A100, "İstanbul", D2:D100, "Aktif")

SUMIFS ve COUNTIFS birden fazla koşulu aynı anda değerlendirir; şehir ve tarih aralığı gibi iki kritere göre satış toplamak buna tipik bir örnektir.

ARRAYFORMULA ve Dinamik Diziler

ARRAYFORMULA, Google Sheets'i diğer tablo uygulamalarından ayıran en güçlü özelliklerden biridir. Normalde her satıra ayrı formül kopyalarsınız; tek hücreye yazdığınız bir ARRAYFORMULA ise tüm sütuna otomatik uygulanır:

=ARRAYFORMULA(A2:A100 * B2:B100)

Yeni veri eklendiğinde formülü tekrar kopyalamanız gerekmez; aralık otomatik genişler. Bu, büyüyen veri kümelerinde performansı da olumlu etkiler, çünkü yüzlerce ayrı formül yerine tek bir hesaplama motoru çalışır. FILTER, SORT ve UNIQUE fonksiyonları da dizi tabanlı çalışır:

=FILTER(A2:D100, C2:C100="Aktif")
=SORT(A2:B100, 2, FALSE)
=UNIQUE(A2:A100)

Bu üç fonksiyonu zincirleyerek ham veriden otomatik güncellenen özet raporlar üretebilirsiniz; örneğin önce FILTER ile aktif kayıtları süzüp SORT ile sıralamak, elle güncellenen bir tabloyu tamamen ortadan kaldırır.

Hata Kodlarını Okumak

Formül hatalarıyla karşılaşmak kaçınılmazdır; önemli olan bu hataların ne anlama geldiğini bilmektir. #DIV/0! bir sayının sıfıra bölünmeye çalışıldığını, #N/A bir arama fonksiyonunun aradığı değeri bulamadığını gösterir.

#REF! genellikle formülün işaret ettiği hücre silindiğinde ortaya çıkar; #NAME? ise fonksiyon adının yanlış yazılmasından kaynaklanır, çoğunlukla bir yazım hatasından gelir. #VALUE! ise formül yanlış türde bir veriyle çalışmaya çalıştığında, örneğin metni sayı gibi işlemeye kalktığında ortaya çıkar. IFERROR ve IFNA bu hataları kullanıcı dostu mesajlarla değiştirerek tablolarınızı daha profesyonel gösterir; hata yönetimi güvenilir bir tablonun ayrılmaz parçasıdır.

Pivot Tablo ve Koşullu Biçimlendirme

Formüller güçlü olsa da binlerce satırlık veriyi hızlıca özete dönüştürmek için pivot tablo daha pratiktir. Verilerinizi seçip "Ekle" menüsünden "Pivot tablo" seçeneğine tıklayın, ardından satır, sütun ve değer alanlarını sürükleyip bırakın. Değerler için toplam, ortalama veya sayım gibi hesaplama yöntemlerinden birini seçersiniz.

Pivot tablo dinamiktir: kaynak veri değiştiğinde tabloyu yenileyerek güncel özeti görürsünüz. Koşullu biçimlendirme ise verileri görsel olarak anlamlı kılar; belirli bir eşiğin altındaki değerleri kırmızı, üstündekileri yeşil yapmak büyük tablolarda önemli satırları anında fark etmenizi sağlar. Özel formül kuralları tanımlayarak bir hücredeki değere bağlı olarak tüm satırı renklendirebilirsiniz.

Pivot tabloyu formüllerle birleştirdiğinizde analiz gücünüz artar. GETPIVOTDATA fonksiyonu, bir pivot tablodan elde ettiğiniz özet değerleri başka hücrelere çekmenizi sağlar:

=GETPIVOTDATA("Toplam Satış", A1, "Şehir", "İstanbul")

Bu kombinasyon hem pivot tablonun kolaylığından hem formülün esnekliğinden yararlanmanızı sağlar, özel raporlar hazırlarken elle veri taşımanızı gereksiz kılar. Formülleri gerçekten öğrenmenin yolu kendi verinizle deneme yapmaktan geçer; basit bir bütçe tablosu veya görev listesi üzerinde bu fonksiyonları denemek kalıcı bir alışkanlık kazandırır.

Yazan Celil Uyanikoglu

Bilgisayar mühendisiyim; 25 yılı aşkın süredir bilgi işlem sektörünün içindeyim. Bu blogu 2020'de, işimde her gün karşılaştığım sorunların çözümlerini bir yere yazmak için açtım: Linux, güvenlik, tarayıcılar, yapay zeka araçları. Yazdığım her rehberi önce kendi bilgisayarımda ya da sunucumda deniyorum; çalıştığını görmediğim adımı yayınlamam. Hatalı ya da eskimiş bir şey görürsen iletişim sayfasından yaz — düzeltirim.